Odciągi miejscowe
Odciąg oparów chemicznych a dotacja ZUS — przechwycenie emisji u źródła
Tak — może być elementem projektu, jeżeli jego funkcją jest ograniczenie narażenia pracowników na konkretny szkodliwy czynnik chemiczny, a inwestycja zostanie powiązana z właściwymi pomiarami, źródłem emisji i projektem lub koncepcją. W Katalogu konkursu 2026.01 Działanie 13 obejmuje mechaniczną wentylację miejscową i ogólną przy zagrożeniu czynnikami chemicznymi lub pyłowymi, w tym obudowy, okapy i ssawki. Sama nazwa urządzenia albo zapach w hali nie wystarcza do kwalifikacji.
Sprawdź, czy Twoja inwestycja kwalifikuje się do dotacji ZUS Zleć przygotowanie wniosku
Kiedy ta ścieżka ma zastosowanie
Najpierw czynnik i proces, dopiero potem urządzenie
Opary chemiczne nie są jedną kategorią techniczną. Inne właściwości ma emisja z rozpuszczalnika, inne kwaśna mgła procesowa, a jeszcze inne mieszanina gazów powstająca podczas reakcji lub obróbki. Wybór filtra nie powinien wyprzedzać identyfikacji stanowiska, materiału lub substancji, czynności, czasu ekspozycji i drogi rozprzestrzeniania emisji. Dopiero z takiego opisu można uzasadnić przechwycenie miejscowe, częściową obudowę procesu, rozwiązanie ogólne albo układ łączony.
Zakres prowadzenia
Jak prowadzimy projekt — od pierwszej rozmowy do złożenia wniosku
- 01
Ocena finansowania
Ustalamy właściwą ścieżkę ZUS dla planowanej inwestycji
- 02
Dokumentacja
Koordynujemy dokumentację techniczną i pomiarową
- 03
Oferta i kosztorys
Spinamy materiały dostawcy i wykonawcy z projektem
- 04
Wniosek
Przygotowujemy kompletny wniosek i załączniki
- 05
Wezwanie
Odpowiadamy na ewentualne wezwanie ZUS
Zakres inwestycji
Opisujemy inwestycję jako kompletną instalację, nie jako zakup urządzenia
- Stanowiskoźródło emisji
- Przechwyceniessawka lub okap
- Przewodywentylator
- Filtracjaurządzenie
- Wyrzutlub recyrkulacja
Podział ról
Co bierzemy na siebie, a co pozostaje po stronie specjalistów
Nasza odpowiedzialność
Odpowiadamy za ścieżkę ZUS, plan dokumentów, koordynację pomiarów i projektu, spójność oferty z zakresem inwestycji oraz przygotowanie kompletnego wniosku.
Praca specjalistów
Projekt instalacji przygotowuje projektant instalacji lub wykonawca, pomiary — akredytowane laboratorium. Planujemy zakres ich pracy i sprawdzamy przydatność materiałów do wniosku. Dostawcę i wykonawcę wybierasz samodzielnie. My prowadzimy ścieżkę ZUS i dbamy o spójność projektu, pomiarów, oferty i wniosku — niezależnie od wybranego wykonawcy.
Wydzielamy koszty, które nie podlegają dofinansowaniu
Oferta może obejmować urządzenia, elementy instalacji i montaż, ale aktualny Regulamin wyłącza z dofinansowania czynności związane z pakowaniem, odbiorem, dostawą, demontażem, uruchomieniem, rozruchem, dopuszczeniem do użytkowania i serwisowaniem, a także szkolenia, dojazdy i zakwaterowanie. Te pozycje wydzielamy z zakresu wniosku, żeby nie osłabiały projektu. Do wniosku dołącza się zindywidualizowaną ofertę handlową na każde działanie objęte projektem — pilnujemy, aby odpowiadała planowanemu zakresowi.
Co otrzymasz po analizie odciągu oparów?
Wskażemy możliwą podstawę D13, brakujące pomiary lub dane o substancjach, rozbieżności między źródłem, projektem i ofertą oraz koszty wymagające wydzielenia. Jeżeli dokumenty wymagają decyzji projektanta, klient otrzyma listę pytań przed rozpoczęciem przygotowania wniosku.
D13 wymaga dowodu narażenia, nie ogólnego stwierdzenia „są opary”
Dla projektu dotyczącego szkodliwych czynników chemicznych podstawą są pomiary odnoszące się do rzeczywistych stanowisk pracy i czynników występujących w procesie. Raport powinien dać się połączyć z oceną ryzyka zawodowego, wykazem źródeł emisji i planowanym zakresem. Zdjęcie mgły, odczucie zapachu, karta wentylatora ani deklaracja producenta odciągu nie mają statusu pomiaru.
Okap, ssawka lub obudowa muszą pasować do miejsca powstawania emisji
Odciąg miejscowy działa wtedy, gdy emisja jest przechwytywana możliwie blisko źródła i zanim rozprzestrzeni się w strefie oddychania. Geometria odbioru, położenie pracownika, ruch powietrza i sposób prowadzenia procesu są ważniejsze niż sama deklarowana wydajność wentylatora. CIOP wskazuje wentylację miejscową wyciągową i obudowę źródła jako typowe techniczne środki ograniczania narażenia na substancje chemiczne. Dobór konkretnej geometrii pozostaje zadaniem projektowym.
Filtracja nie zawsze oznacza węgiel aktywny
Nie ma prostego schematu, w którym każda emisja oparów wymaga filtra z węglem aktywnym. Sposób oczyszczania zależy od składu strumienia, stężenia, temperatury, wilgotności, obecności aerozolu lub pyłu oraz warunków wyrzutu. Właściwy może być adsorbent, płuczka, separacja wielostopniowa albo inne rozwiązanie wskazane w projekcie. Do wniosku przyjmujemy technologię uzasadnioną dla konkretnego procesu.
Recyrkulacja wymaga osobnej oceny
Powietrza po filtracji nie można automatycznie zawracać do hali. Decyzja musi uwzględniać wszystkie zanieczyszczenia, skuteczność całego układu, udział świeżego powietrza i wymagania techniczne. Jeżeli oferta zakłada recyrkulację, projektant powinien jawnie ją uzasadnić przed włączeniem do dokumentacji ZUS.
Odciąg procesu to nie oczyszczacz pomieszczenia
Przenośny oczyszczacz stojący kilka metrów od źródła może poprawiać ogólną jakość powietrza, ale nie jest tym samym co miejscowe przechwycenie emisji. D13 dotyczy rozwiązania wynikającego z zagrożenia i projektu. Jeżeli emisja jest punktowa, opis inwestycji powinien wyjaśniać, dlaczego zastosowane urządzenie rzeczywiście oddziałuje na źródło, a nie tylko filtruje część powietrza już rozproszonego w hali.
Oferta musi opisywać funkcję ochronną, a nie tylko model urządzenia
W ofercie potrzebujemy danych pozwalających połączyć urządzenie z projektem: miejsce odbioru emisji, parametry pracy, konfigurację filtracji lub odprowadzenia powietrza, elementy kanałowe i sterowanie należące do zakresu. Sama nazwa handlowa, zdjęcie urządzenia albo karta katalogowa nie wyjaśniają, dlaczego rozwiązanie odpowiada na problem stwierdzony na konkretnym stanowisku.
Funkcja ochronna musi być oddzielona od procesu i komfortu
Okap, ssawka, obudowa, wentylator lub filtr mogą ograniczać narażenie pracowników, ale podobne elementy bywają częścią technologii produkcji. Do projektu ZUS włączamy funkcję BHP potwierdzoną pomiarami i projektem, a koszty procesu lub komfortu wyodrębniamy.
Substancje agresywne, palne lub reaktywne wymagają dodatkowego source gate
Substancje żrące, palne, toksyczne lub mogące tworzyć atmosferę wybuchową wymagają dodatkowej oceny. Materiały kanałów, wykonanie wentylatora i sposób oczyszczania określa projektant instalacji, a zabezpieczenia przy zagrożeniu wybuchem — specjalista ds. zagrożenia wybuchem. Dokumentacja do wniosku musi być zgodna z ich ustaleniami.
Scenariusz: mobilny filtr przy ścianie hali zamiast odciągu przy źródle
Firma miesza preparaty w otwartych zbiornikach. Ma pomiar jednego składnika, natomiast oferta obejmuje mobilny filtr ustawiony przy ścianie hali. Przed ujęciem kosztu sprawdzamy, czy raport dotyczy wszystkich istotnych substancji i stanowiska, czy emisję można przechwycić przy źródle oraz czy rozwiązanie wynika z projektu. Gdy brakuje tego połączenia, najpierw trzeba poprawić koncepcję techniczną.
Punkty kontroli przed kwalifikacją
Sprawdzamy identyfikację czynnika, zgodność pomiarów z procesem, geometrię przechwycenia, odporność materiałową instalacji, sposób oczyszczania i warunki wyrzutu lub recyrkulacji. Osobno wydzielamy elementy technologii procesu i koszty, które nie realizują bezpośrednio funkcji BHP.
Co powinno być gotowe przed przygotowaniem wniosku
Minimalny pakiet roboczy to opis stanowisk i procesu, wykaz substancji lub materiałów mających znaczenie dla emisji, właściwe pomiary, ocena ryzyka zawodowego, wykaz źródeł emisji, projekt lub koncepcja instalacji oraz oferta zgodna z tym zakresem. Naszą usługą jest kwalifikacja, porównanie tych dokumentów i przygotowanie wniosku; pomiary laboratoryjne wykonuje laboratorium, a projekt instalacji — projektant, których pracę koordynujemy.
Co trzeba potwierdzić przed uznaniem podstawy projektu?
Nazwa urządzenia ani deklaracja dostawcy nie przesądzają o dofinansowaniu. Podstawę tworzą konkretny czynnik, stanowiska, pomiary, projekt przechwycenia i oczyszczania oraz kosztorys zgodny z zakresem BHP.
Podstawa
Źródła tej strony
Dokumenty i instytucje publiczne
Materiały branżowe i techniczne
Zgłoszenie inwestycji
Zleć kwalifikację odciągu oparów i przygotowanie wniosku
Prześlij identyfikację substancji, pomiary, opis procesu, ocenę ryzyka, projekt lub koncepcję oraz ofertę. Sprawdzimy podstawę D13, spójność rozwiązania i koszty. Po pozytywnej ocenie przedstawimy warunki płatnego przygotowania i prowadzenia wniosku.
Zacznij od tego, co już masz
Nie potrzebujesz kompletu dokumentów do pierwszej analizy.
- Krótki opis inwestycji i stanowisk
- Oferta, jeśli już ją masz
- Pomiary, jeśli zostały wykonane
- Projekt lub koncepcja, jeśli już istnieją
Brak części materiałów nie blokuje pierwszej analizy — ustalimy, co będzie potrzebne i jak to przygotować.
Pytania przed pierwszą rozmową
Czy zapach substancji wystarczy jako dowód narażenia?
Nie. Projekt powinien opierać się na właściwych danych i pomiarach dotyczących rzeczywistych czynników na stanowisku.
Czy mobilny filtr może zastąpić odciąg przy źródle?
Nie należy tego zakładać. Trzeba wykazać, że rozwiązanie skutecznie odpowiada na sposób powstawania i rozprzestrzeniania emisji.